Suudi Arabistan, Yemen'de ipleri yeniden eline alıyor 

1 Kasım 2019

 Suudi Arabistan, Yemen'de ipleri yeniden eline alıyor 

Yemen'de hükümet ile Birleşik Arap Emirlikliri (BAE) destekli Güney Geçiş Konseyi arasında Riyad'da imzalanacak anlaşma ile  Suudi Arabistan Abudabi yönetimine Yemen'de kaptırdığı ipleri yeniden ele geçireceği ifade ediliyor. Uzun zamandır müttefiki BAE'nin izlediği politikaya karşı sessiz kalan Suudi Arabistan, Yemen'de yeniden nüfuzunu güçlendireceği belirtiliyor.

Ayrılıkçı gruplar ile hükümet arasında yapılan anlaşmanın imzalanması hazırlıkları sürerken, BAE geçici başkent Aden'den birliklerini çerekek, yerini Suudi Arabistan askerlerine bırakıyor. 

Suudi Arabistan, Yemen'in güneyinde birbiriyle çatışan müttefiklerinin arasındaki çekişmeyi sonlandırarak, bu güçleri kendisi için öncelikli tehdit olarak saydığı Husi milis grubuna yönlendirmeyi amaçlıyor. 

Bölge basınına konuşan Suudi Arabistanlı yetkililer, anlaşmanın hayata geçirilmesiyle Yemen Merkez Bankasına yaklaşık 2 milyar dolar değerinde varlık aktarılacağını paylaştı.

Uzmanlar, söz konusu anlaşmanın Hadi hükümetinin bugüne kadar gayrimeşru saydığı Güney Geçiş Konseyini tanıması anlamına geldiğini vurguluyor.

Ancak, ülkedeki siyasi krize çözüm için Birleşmiş Milletler gözetiminde yürütülen müzakerelere GGK temsilcilerinin katılmasına ilişkin anlaşma maddesi, görüşmelere taraf Husiler tarafından reddediliyor. 

Bunun yanı sıra bölge basınına konuşan GGK temsilcileri, Suudi Arabistan'ın Aden kentindeki varlığını tanırken, geçici başkentte Hadi hükümetinin askeri bir varlık gösteremeyeceğini savunuyor. 

Anlaşmanın çizdiği olumlu tabloya rağmen, BAE'nin bugüne kadar Yemen içindeki "Truva atı" olarak kullandığı Güney Geçiş Konseyi ve Hadi hükümeti arasındaki güç paylaşımının bu kadar silahlanmış bir ülkede nereye kadar çatışmasız yürütülebileceği sorusu akıllarda belirsizliğini koruyor.

Planlanan tarihte imzaların atılamaması anlaşmanın nasıl kırılgan bir ortamda ilerleyeceğinin göstergesi kabul ediliyor.  

 BAE'nin güneyde "paralel" Yemen projesi

Suudi Arabistan öncülüğünde Yemen'e operasyon düzenleyen koalisyonun en muhteris üyesi BAE, uluslararası meşruiyete sahip Yemen hükümetinin, "Riyad'da bir otelden" idare edilmesinin yol açtığı yönetim boşluğundan sonuna kadar faydalandı.

BAE, bu süreçte Yemen'deki merkezi hükümetin hiyerarşisi dışında komuta ettiği "savaş beylerinin yönetiminde irili ufaklı milis ordularını" silahlandırırken, ülkenin güneyindeki ayrılıkçı Güney Geçiş Konseyine bağlı silahlı grupları da destekledi.

Riyad'da ikamet eden Yemen yönetiminin itirazlarına karşın Aden Körfezi boyunca limanları ve Babu'l Mendeb Boğazı çevresindeki stratejik deniz rotalarını kontrol etme çabalarından vazgeçmeyen Abu Dabi, 2015'ten beri ciddi kaynak harcayarak oluşturduğu ve bölgedeki suikastlarıyla öne çıkan ayrılıkçı Güney Geçiş Konseyine bağlı Hizam Emni güçlerinin hükümete karşı "silahlı darbe" yapmalarına doğrudan destek verdi.

Uzun süredir ülkenin güneyinde kendine adeta "paralel" bir Yemen kurmakla eleştirilen BAE, 10 Ağustos'ta geçici başkent Aden'i ele geçirerek yönetime el koyan Hizam Emni birliklerine destek amaçlı Yemen ordusuna karşı hava saldırıları düzenlemişti. Söz konusu saldırılarda aralarında sivillerin de bulunduğu 300'ü aşkın kişi hayatını kaybetmiş veya yaralanmıştı.

BAE destekli Hizam Emni birlikleri, önce geçici başkent Aden'de, daha sonra da Ebyen ve Şebve'de kontrolü ele geçirmişti. Uzmanlar, bir yandan Husiler ile savaşın da sürdüğü bu dönemde Yemen'in başka bir iç savaşa daha sürüklendiğini belirtmişti.